Januari. De feestdagen zijn voorbij, de kerstboom gaat de deur uit en het voorjaar is nog ver weg. De stilste maand van het jaar. In deze tijd van het jaar is het vaak extra lastig om jezelf naar buiten te krijgen. Het is vroeg donker, nat en guur en onze energie laag. Juist nu, is het goed voor onze gezondheid om wél naar buiten te gaan. Hoe dat zit? Dat leg ik je in deze en komende blogs graag uit. Want zeker als de motivatie en zin ver te zoeken zijn, helpt het soms (mij in ieder geval!) als je meer kennis en inzicht hebt in hoe de natuur jou precies kan helpen. Want de natuur biedt tal van voordelen voor onze fysieke én mentale gezondheid. De natuur als therapeut dus. En, deze weetjes kun je natuurlijk ook als argumenten of inspiratie gebruiken als professional, als je collega’s of cliënten graag mee naar buiten wilt nemen. Nieuwsgierig? Lees snel verder!
3 Verschillende theorieën
Al decennia lang denken onderzoekers na over hoe het kan, dat de natuur zo’n positief effect op ons heeft en hoe dit samenhangt met onze natuurverbondenheid. Er zijn daarover grofweg 3 verschillende theorieën:
- de biofilia hypothese
- de stressreductie theorie
- en de aandachtrestoratie theorie
Ik ga ze hierna één voor één aan je uitleggen en nodig je vooral uit, om ook zelf te gaan ervaren of deze theorieën volgens jou kloppen.
De biofilia hypothese
Liefde voor leven
De term ‘biofilia’ stamt uit het Grieks en wordt al eeuwen geleden voor het eerst genoemd, onder andere door de filosoof Aristoteles. Vrij vertaald betekent het ‘liefde voor leven’, hetgeen duidt op een wederkerige relatie met het leven en alles wat leeft. Erich Fromm beschreef in vakliteratuur in 1964 dat er een aanboren psychologische oriëntatie bestaat in ons mensen, dat onze aandacht richt op al wat leeft. Hij noemde dat ook ‘biofilia’. Owen Wilson voegt daar in zijn boek uit 1984 over de ‘biofilia hypothese’ aan toe, dat mensen een aangeboren en genetische aanleg bezitten om zich bewust en onbewust aangetrokken te voelen tot de natuur en alle levende wezens. Volgens hem is de moderne biologie als wetenschap, een studie die hieruit voortvloeit en die ons helpt andere organismen beter te begrijpen en te waarderen. Inclusief onszelf.
We zijn dus als natuurlijke wezens geprogrammeerd om verbinding met de natuur om ons heen te zoeken, in het belang van onze én haar overleving. Want ook al klinkt het alsof ‘de natuur’ en ‘wij mensen’ verschillende entiteiten zijn, wij zijn natuurlijk ook natuur en daarmee een onlosmakelijk onderdeel van het grote geheel. En beiden hebben we onze rol in het voortbestaan daarvan.
Ga eens na, wat betekent natuur eigenlijk voor jou? Welke betekenis geef jij aan natuur? Wanneer voelde jij een sterke verbondenheid met de natuur en hoe voelde jij je daarbij? Welke invloed zou het op je leven hebben, als je bewust meer verbinding met de natuur zou hebben?
Natuurverbondenheid
Uitgaande van deze hypothese is het dus niet gek, dat de natuur een positief effect op ons heeft, aangezien het eigenlijk van levensbelang is. Onderzoek laat inderdaad zien (zie onder andere Capaldi, Dopko en Zelenski, 2014) dat mensen die zich sterker verbonden voelen met de natuur, meer geluk, vitaliteit en zingeving ervaren. Tevens gedragen zij zich vaker milieuvriendelijker en dragen ze meer zorg voor natuurbehoud. Een wederkerig verbond dus.
(Te) weinig verbondenheid met de natuur, bijvoorbeeld doordat we meer en meer binnen zijn, in steden wonen en in de auto zitten, kan dus een belangrijke oorzaak zijn van moderne gezondheidsproblemen. Sinds 2010 zijn we officieel een ‘urban soort’, daar wereldwijd meer mensen in stedelijke gebieden wonen, dan niet. De gemiddelde Europeaan spendeert zelfs 90% van de tijd binnenshuis, terwijl we daar niet voor zijn gemaakt. Niet gek dus, dat ons lijf en ons brein steeds harder protesteren! Een leuk informatief filmpje dat verder inzoomt op de werking op ons brein hierover, is deze.
Hoe zou je jouw band met de natuur omschrijven?
Velen zoeken de natuur graag op in hun vrije tijd: van een blokje om met de hond, hardlopen of fietsen, sporten in het park, tot erop uit met het gezin in de weekenden en vakanties, van wandelen, reizen, tot meer avontuurlijke activiteiten als kanoën en kamperen. Back to Basic, even lekker ‘aarden’ en de rust opzoeken.
Hoe mooi zou het zijn als je daar dagelijks meer ruimte voor zou hebben? Ben je vandaag al buiten geweest? Wat zou het jou opleveren als je vandaag nog even een frisse neus zou halen?
Meer variatie = meer voordelen
Dat buiten zijn, goed voor ons is, is natuurlijk geen nieuws. Maar wist je ook dat, hoe gevarieerder een groene omgeving is, des te meer voordelen dit heeft voor onze fysieke én mentale gezondheid? En daar hoef je zelf niks extra’s voor te doen. Wel handig, met zo weinig puf. Behalve dan natuurlijk dat bos of park in jouw buurt opzoeken. Of zorgen voor voldoende groen en biodiversiteit in je eigen tuin.
Hoe meer afwisseling er is in bomen en planten, hoe meer diversiteit er ook is in het leven eromheen. En hoe meer biodiversiteit, hoe veerkrachtiger ook het ecosysteem in kwestie. Dit geldt ook voor ons als mensen, want wij zijn natuurlijk ook onderdeel van zo’n ecosysteem.
Nog een aantal voorbeelden:
- Zo zorgt meer diversiteit voor meer verschillende micro- en macrobiotica en meer fytonciden, die ons immuunsysteem versterken.
- Hoe meer bomen en planten aanwezig zijn, hoe meer CO2 omgezet kan worden in zuurstof.
- Hoe rijker de natuur en het leven eromheen, des te meer je jezelf kunt verwonderen over dat mooie vogelgezang, die kleurrijke bloem, die toevallige ontmoeting met een wild dier. En verwondering zorgt ook voor meer ontspanning en creativiteit.
- In een groene omgeving word je meer uitgenodigd tot beweging en een gezonde levensstijl, waaronder ook veel buiten zijn, gezonder (onbewerkt) voedsel eten.
- Hoe meer groen aanwezig is in stedelijke gebieden, hoe meer sociale ontmoetingen er ontstaan, meer onderlinge verbinding er is, hoger welzijn, lagere criminaliteit, kortom meer gezelligheid!
- Veel buiten zijn, zorgt er ook voor dat je meer daglicht opvangt, wat niet alleen bevorderlijk is voor een betere slaap ’s nachts, maar ook zorgt voor meer aanmaak van serotonine, welbekend als ons gelukshormoon!
Meer hierover in de volgende blogs!
Heb je zelf nog een interessante aanvulling? Laat het me weten, dan voeg ik het toe.
Natuurtherapie
Je ziet, de natuur als onze groene leefomgeving kan op veel manieren aan onze gezondheid bijdragen. Dit maakt haar een geweldige collega-therapeut. Met natuur- of wandeltherapie, of -coaching, combineren we deze natuurlijke gezondheidswinst met goede gesprekken en evidence based technieken, lichaams- en ervaringsgerichte oefeningen en symboliek en metaforen. Niet alleen aandacht voor het hoofd, maar juist ook voor je lijf en hart. In een kalmerende omgeving voelen zware thema’s vaak ook een stuk lichter. En het is veel makkelijker om deze ’therapie’ vervolgens later zelf voort te zetten, doordat je van wandelen al een fijne gewoonte hebt gemaakt. Er is geen sterkere motivatie, dan vóelen dat het werkt.
Wil jij samen op zoek naar de voordelen voor jóuw welzijn? Meer rust, balans, thuiskomen bij jezelf? Of een veilige ruimte ervaren voor persoonlijke groei en het ontdekken van jouw ware natuur? Of zélf de natuur als co-therapeut leren inzetten?
Bel/Stuur me een berichtje voor een gratis kennismaking of klik op onderstaande knop. Zet de eerste stap en ontdek wat de natuur & ik voor jou kunnen betekenen!
Ik ontmoet je graag buiten.
Liefs, Katinka
Heel mooi en duidelijk geschreven. Als ik buiten ben geweest/ gewandeld voel ik mij ook gelukkiger, positief en meer vitaliteit.